Przyroda i historia

45 uczestników, głównie nauczycieli z powiatów ostrowskiego i krotoszyńskiego, wzięło udział w warsztatach terenowych „Dolina Baryczy - przyroda i historia” w ramach III Forum Przyrodniczego Południowej Wielkopolski. Prowadzili je przyrodnik i krajoznawca, lider Południowowielkopolskiej Grupy OTOP Paweł T. Dolata, botanik dr Jacek Pawłowski z Gimnazjum w Wierzbnie oraz Wojciech Suszycki - znany ostrowski krajoznawca, autor m.in. przewodnika turystycznego,,Ostrów Wielkopolski i obrzeża’’.

Warsztaty miały charakter objazdowej trasy po ciekawych miejscach gmin Odolanów i Sośnie w wielkopolskiej części Doliny Baryczy, objętej przez Park Krajobrazowy „Dolina Baryczy” i Obszar Specjalnej Ochrony „Dolina Baryczy” sieci Unii Europejskiej „Natura 2000”. Rozpoczęły je obserwacje przyrodnicze na Łąkach Odolanowskich w okolicy Raczyc, kolejno w grupie botanicznej z Jackiem Pawłowskim i ornitologicznej z Pawłem T. Dolatą.

Następnie odwiedzono kilka miejsc historycznych, o których opowiadał Paweł T. Dolata:
- lokalne „Małe Termopile”, czyli miejsce na granicy wsi Garek i Bonikowa w gm. Odolanów, gdzie 1 IX 1939 r. w obronie polskiej granicy poległo w walce z niemieckim regularnym wojskiem 9 z 10 polskich ochotników-obrońców (ranny dowódca dostał się do niewoli, pomnik poległych niestety do dziś jest anonimowy);
- Szklarkę Śląską w gm. Sośnie, a w niej dawną szkołę, w której w latach 1922-1930 uczył i działał społecznie, opisywany przez Melchiora Wańkowicza w książce „Na tropach Smętka” ,Jerzy Lanc (1901-1932) i cmentarz ewangelicki, gdzie jest on pochowany oraz hitlerowski obóz pracy z okresu II wojny światowej w zabytkowym budynku z rudy darniowej;
- Możdżanów w gm. Sośnie - miejsce urodzenia Janiny Szymkowiak (1910-1942), potem siostry Sancji w Zgromadzeniu Serafitek, uznanej za błogosławioną w 2002 r. oraz dawny pałac myśliwski, zbudowany w latach 1890-1902 dla Karola Neumanna, a potem do II wojny światowej własność rodu Lipskich.
Nie zapomniano o przyrodzie, odwiedzając koło Możdżanowa pomnik przyrody – dąb szypułkowy „Dąb Jana” o obwodzie ok. 8,5 metra, uznany za piąte co do wielkości drzewo w Lasach Państwowych w Polsce. Na stawach rybnych Możdżanów, dzięki zgodzie na wstęp od ich właściciela – pana Karola Girusa, można było poznać głosy kumaków nizinnych oraz przyjrzeć się odłowom kilkudniowego narybku karpia ze stawów tarliskowych, a nawet samemu spróbować tej sztuki pod okiem rybaków. Inną atrakcją dla uczestników była możliwość obejrzenia z bliska dzików, i to bez ucieczki na drzewo J, gdyż były to zwierzęta z hodowli zagrodowej leśniczego z Możdżanowa pana Bronisława Krawca, który o nich ciekawie opowiadał.

Na zakończenie warsztatów, z ich uczestnikami w Bistro „Bravo” na ostrowskim Rynku spotkał się pan Jerzy Świątek, prezydent miasta Ostrowa Wielkopolskiego, który wraz z naczelnikiem Wydziału Integracji Europejskiej i Promocji Miasta Urzędu Miejskiego Iwoną Matuszczak - Szulc wręczył uczestnikom zaświadczenia uczestnictwa i płyty edukacyjne CD „Ptaki i ich siedliska”, wydane ostatnio przez OTOP (więcej o nich na: www.otop.org.pl).

Rajd Terenowy

19 zespołów szkolnych stanęło na starcie Rajdu Terenowego zorganizowanego w ramach III Forum Przyrodniczego Południowej Wielkopolski. Zgłosiły się reprezentacje ze szkół podstawowych, gimnazjów oraz liceów z Ostrowa Wielkopolskiego oraz Powiatów Ostrowskiego, Krotoszyńskiego i Ostrzeszowskiego.

Wszyscy uczestnicy podzieleni zostali na 4 grupy, każda grupa poruszała się inną trasą. Wszyscy spotkali się w Leśniczówce Klady w pobliży Chynowej. Grupa pierwsza wędrowała z Wysoka Małego przez Chynowę-Lipie do Leśniczówki. Przewodnikiem tych grup był Jerzy Bartuzi z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. Grupa druga pokonywała trasę z Przygodzic przez Łąki Przygodzickie, Chynowę-Lipie do Leśniczówki. Kierownikiem trasy była botanik dr Jacek Pawłowski, a w spierał go Wojtek Szukalski z OTOP-u. Trzecia grupa wyruszyła ze Strug koło Antonina i dalej w części znakowanym szlakiem oraz przez las do Leśniczówki. Opiekunem i przewodnikiem był Jacek Pietrowiak, członek OTOP-u. Ostatnia czwarta grupa przemierzała trasę od Kaplicy Radziwiłłów w Antoninie, Jezioro, Kolonie Klady do Leśniczówki, a przewodnikami byli Paweł T. Dolata lider Południowowielkopolskiej Grupy OTOP oraz Wojciech Suszycki.

Metą dla wszystkich uczestników była Leśniczówka Klady, gdzie na wszystkich czekało ognisko z pieczeniem kiełbasek, bigos oraz napoje przygotowane przez organizatorów.

 Ideą rajdu było zmotywowanie dzieci i młodzieży do aktywnego uczestnictwa i niekonwencjonalnego zdobywania wiedzy. Na starcie każda grupa otrzymała pakiet 21 zadań z biologii opracowanych przez dra J. Pawłowskiego i przygotowanych w formie książeczki. Uczniowie musieli np. narysować najczęściej spotykany chwast, rozwiązać krzyżówkę, dokonać analizy budowy kwiatu, określić prawidłowo wiek drzewa, porównać kilka rodzajów liści i przygotować ,,list gończy’’ wybranego zwierzęcia lub opisać dwa systemy korzeniowe roślin. Za każde pytanie otrzymywali konkretną liczbę punktów. Ich suma decydowała o zwycięstwie.

Po ocenie prac tytuły ,,Najlepszej drużyny na trasie’’ otrzymały następujące reprezentacje szkół:
- Na trasie Nr 1 – zwyciężyła reprezentacja Gimnazjum z Raszkowa, z siedzibą w Pogrzybowie. Opiekunem zespołu była Elżbieta Spaleniak.
- Na trasie Nr 2 – najlepsza okazała się ekipa ,,Stokrotki i mniszek’’ z Zespołu Szkół – Szkoły Podstawowej w Czarnymlesie. Opiekunem grupy była Regina Ziąbka.
- Na trasie Nr 3 bezkonkurencyjna była drużyna Gimnazjum Nr 1 z Ostrowa Wielkopolskiego. Opiekunowie grupy : Teresa Obsadna, Danuta Janiak i Marzena Pabiszczak.
- Na trasie Nr 4 po zaciętej rywalizacji wygrała młodzież z Gimnazjum w Wierzbnie. Opiekunem grupy była Renata Fertun.

Wszyscy członkowie nagrodzonych zespołów otrzymali: koszulki z logo Miasta Ostrowa Wielkopolskiego, segregatory z materiałami ufundowane przez Urząd Miejski w Ostrowie Wielkopolskim.

Dla chętnych przygotowano także konkurs indywidualny. Zainteresowanie ta formą sprawdzenia swojej wiedzy przerosło oczekiwanie organizatorów. Ostatecznie w teście sprawdzającym wzięło udział 21 uczniów. Pytanie przygotowane zostały przez Pawła Dolatę, lidera Południowowielkopolskiej Grupy Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. W teście obejmującym 25 zagadnień pytano m.in. o cechy i zachowania ptaków szponiastych, bocianów, najwyższe wzniesienia i nazwy parków krajobrazowych Południowej Wielkopolski.

Na najlepszych czekały wspaniałe nagrody książkowe zakupione przez Urząd Miejski. Po podsumowaniu wyników najlepsi w teście okazali się:

W grupie uczniów z gimnazjów i starszych:
- I miejsce (ex aequo) Patryk Michałowski z Gimnazjum w Wierzbnie
- I miejsce (ex aequo) Piotr Walczak – Zespół Szkół - Gimnazjum w Chynowej
- III miejsce Daniel Stasiak – Zespół Szkół Wysocko Małe

W grupie uczniów ze szkół podstawowych:
- I miejsce Rafal Cieślak – Szkoła Podstawowa w Czarnymlesie
- II miejsce Katarzyna Orłowska – Szkoła Podstawowa z Raszkowa.
- III miejsce Marta Kierzkowska – Szkoła Podstawowa w Nabyszycach
- IV miejsce zajęła Aneta Smit ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Ostrowie Wielkopolskim, która uzyskała tyle samo punktów, co Marta Kierzkowska, przegrała dopiero w dogrywce. W nagrodę pocieszenia otrzymała zestaw materiałów promocyjnych Ostrowa Wielkopolskiego.

Każdy uczestnik rajdu otrzymał płytę CD ,,Ptaki i ich siedliska’’ wydaną przez OTOP oraz drobiazgi (długopisy, smycze) przygotowane przez Urząd Miejski w Ostrowie Wielkopolskim. Dobrej atmosfery pikniku w Leśniczówce Klady nie popsuła nawet pogoda. Dwukrotnie nad Leśniczówką przeszła bowiem burza.

Biwak przyrodniczy

22 osoby wzięły udział w biwaku przyrodniczym III Forum Przyrodniczego Południowej Wielkopolski w leśniczówce - gospodarstwie agroturystycznym Klady koło Chynowej w gminie Przygodzice.

Zajęcia rozpoczęto zaraz po podsumowaniu rajdu terenowego III FPPW, w którym brała udział część uczestników, od rozstawiania sieci ornitologicznych dla obrączkowania ptaków i znakowania pierwszych schwytanych osobników. Po kolacji odbyły się dwie bardzo ciekawe prezentacje multimedialne, przygotowane przez gości Forum z Agentury Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej w Pardubicach: Svetlanę Vranovą o mieście Pardubice, działalności AOPK i projektach ornitologicznych w Pardubicach (mapowanie ptaków, badania kawek) oraz Evę Skrabalovą o sieci „Natura 2000” w Republice Czeskiej i okręgu Pardubic. Terenowo ten dzień zakończyła nocna wycieczka po okolicy leśniczówki.

Drugiego dnia kontynuowano od wczesnego rana obrączkowanie ptaków, tak że w oba dni w sieci schwytano 13 ptaków z 9 typowych, leśnych gatunków, co pozwoliło na przyjrzenie się im z bliska, naukę rozpoznawania gatunków, płci i wieku pod okiem obrączkarza. Największą radość wzbudziła schwytana razem para dzięciołów dużych. Ponadto zaobrączkowano po 2: kapturki, rudziki i zięby oraz szpaka, drozda śpiewaka, świstunkę, pierwiosnka i sikorę bogatkę, mającą swe gniazdo z pisklętami w nieużywanej pompie przy leśniczówce! Akcja obrączkowania była w dużej mierze możliwa dzięki sieciom przywiezionym przez Svetlanę Vranovą, za co dziękujemy! Ponadto w budynku gospodarczym leśniczówki znaleziono gniazdo i zaobrączkowano 5 piskląt kopciuszka.
Poza obrączkowaniem ptaków prowadzono obserwacje przyrody w okolicy leśniczówki oraz w drugi dzień, w porozumieniu, z leśniczym kontrolowano skrzynki dla ptaków i nietoperzy.

---
Wydział Integracji Europejskiej i Promocji Miasta

22.05.2006 r.

		Wręczenie przez prezydenta miasta Jerzego Świątka uczestnikom Forum Przyrodniczego zaświadczeń uczestnictwa (18.05.2006 r.)
		Raj terenowy (19.05.2006 r.)
		Konkurs przyrodniczy
		Wręczenie przez zastepcę prezydenta miasta Bolesława Kowalczyka dyplomów i nagród najlepszym drużynom i zwycięzcom konkursu przyrodniczego
		Przeglądanie publikacji - wydanej w ramach Forum Przyrodniczego -przez gości z Agentury Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej w Pardubicach
		Obrączkowanie ptaków - Paweł T. Dolata lider Południowowielkopolskiej Grupy OTOP
		Obrączkowanie rudzika
		Prezentacja multimedialna przygotowana przez Svetlanę Vranovą
		Obrączkowanie ptaków
		Ogromną radość wzbudziła para dzięciołów dużych
		Prezentacja przygotowana przez Evę Skrabalovą